


BABY'S IN HET ZIEKENHUIS
door
Ilse Louer
Inleiding:
Door het werk van mijn vader ben ik steeds nieuwsgieriger geworden naar de
afdeling waar hij werkt en wilde ik meer weten over het verzorgen van zieke
baby's en hoe ze worden behandeld in het ziekenhuis.
Woordenlijst
Dit is een woordenlijst van veel gebruikte moeilijke woorden in mijn werkstuk en
woorden die op de afdeling worden gebruikt.
Apnoe: Ademstilstand.
Bilirubine: Galkleurstof in het bloed (veroorzaakt geelzucht).
Bloedgas: Bepaling van het zuurstof- en koolzuurgehalte in het bloed.
Bradycardie: Hartslagdaling.
Icterus: Geelzucht
Maagsonde: Dit is een slangetje dat loopt via de neus of mond in de maag
uitkomt.
NCPAP: Ter ondersteuning van de ademhaling kan de baby twee dunne
slangetjes in de neus krijgen, hierdoor kan extra zuurstof worden gegeven.
Tube: Buisje dat via de neus in de luchtpijp wordt gebracht (bij kunstmatige
beademing)
Zuurstofsaturatie : Zuurstof verzadiging van het bloed. Dit wordt gemeten met
een speciale pleister die om een hand of voet is geplakt en met een monitor is
verbonden.
Hoofdstuk 1. Verzorging en behandeling
Wat betekent neonatologie?
Betekend letterlijk: de kennis van de ziekten van de pasgeborenen en de
behandeling
Waar komen de baby's vandaan, die worden opgenomen?
Van de verloskunde afdeling, uit een ander ziekenhuis of van thuis. De
neonatologie afdeling in het UMC heeft een regiofunctie, dit betekent dat er
kinderen opgenomen kunnen worden uit andere ziekenhuizen. Deze regio bestaat
uit de ziekenhuizen die tussen Tilburg en Deventer liggen.
Hoe worden de baby's vervoerd?
Met de ambulance of met de helikopter. De baby's worden vervoerd in een speciale
reiscouveuse. Er gaat altijd een Neonatoloog mee. Dit is een kinderarts die
heeft doorgeleerd om zeer zieke pasgeborenen te kunnen te behandelen. In zeer
ernstige situaties gaat er een IC-verpleegkundige van de afdeling Neonatologie
mee op transport om de arts te ondersteunen.
Wat gebeurt er op de afdeling neonatologie?
Daar worden baby's die te vroeg geboren zijn of ernstig ziek zijn heen gebracht.
Op die afdeling worden baby's verzorgd en behandeld. Zoals voeding, wassen,
temperatuur nakijkt, toedienen van medicijnen, beademing enz.
Hoofdstuk 2. Verschillende afdelingen
De afdeling neonatologie bestaat uit meerdere afdelingen te weten:
-De IC staat voor Intensive care dat betekent dat baby's niet kunnen leven
zonder hulp van machine's.
-De HC staat voor High Care dat betekent dat er bij de baby's die hier liggen
problemen kunnen ontstaan waarbij nog een beetje extra hulp nodig is.
Bijvoorbeeld met ondersteuning van de ademhaling.
-De
MC staat voor Medium Care dat betekent dat hier baby's liggen die in staat zijn
om zelf te kunnen leven zonder hulp van machine's. Maar nog wel extra toezicht
nodig hebben.
Om duidelijk te kunnen maken wat voor baby's er op een neonatologie afdeling
verpleegd worden zal ik uitleggen wat een gezonde baby is. Normaal gesproken
wordt een baby geboren nadat hij/zij ongeveer 40 weken bij de moeder in de buik
heeft gezeten. De baby heeft dan een gewicht van ongeveer 3500 gram (3,5kg). De
baby kan na de geboorte zelf ademen en is in staat om bij de moeder aan de borst
te drinken of uit een fles. Een gezonde baby ziet rose van kleur en kan krachtig
huilen. Ook kunnen deze baby's zichzelf goed op temperatuur houden. Soms hebben
ze nog een kruikje nodig. De baby plast en poept normaal.
Op de IC: op de IC liggen baby's die geboren zijn nadat ze maar 25-26 weken bij
de moeder in de buik hebben gezeten. Het gewicht van deze baby's is dan ook veel
lager(500-800gram), dit is nog minder dan een pak suiker. Als je de baby zou
oppakken en vasthouden past hij/zij op1 volwassen hand, zo klein is hij/zij.
Op de HC: op de HC liggen baby's die geen IC zorg meer nodig hebben, maar nog
wel een groot risico lopen om weer naar de IC terug te moeten. De baby's
die hier verpleegd worden komen meestal van de IC af. Ze zijn dan meer dan 800
gram en zijn dan 1-2 weken oud.
Op het MC: op de MC liggen de baby's die geboren zijn nadat ze minimaal 32 weken
bij de moeder in de buik hebben gezeten. De baby's kunnen zelf ademen en soms
nog wat extra zuurstof nodig. De baby's die hier liggen zijn niet zo ernstig
ziek.
Hoofdstuk 3. Veel voorkomende ziektes
Ademhalingsproblemen
Te vroeg geboren baby's hebben vaak ademhalingsproblemen, dat komt omdat de
longen onrijp zijn (dus de longen zijn nog niet klaar om zelf goed te kunnen
ademen). Ademhalingsproblemen herkennen we doordat de baby sneller ademt en soms
kreunt tijdens het ademhalen. Ook is de kleur van de baby dan niet mooi roze. Om
een baby met deze problemen te helpen, wordt er extra zuurstof gegeven in de
couveuse. Als de ademhalingsproblemen erger worden, zal de baby naar de
Intensive Care worden gebracht, waar het aan een beademingsapparaat kan worden
aangesloten.
Geelzucht
Heel veel
pasgeborenen worden in de eerste dagen na de geboorte wat geel. Dit heet 'icterus
of geelzucht'. Deze geelzucht ontstaat omdat de lever nog onrijp is en daardoor
nog niet in staat is de galkleurstoffen uit te scheiden. Bij te vroeg geboren
baby's treedt dit in sterkere mate op. De galkleurstoffen in het worden bepaald.
Als het bilirubinegehalte in het bloed te hoog is, zal de baby onder een blauwe
of witte lamp gelegd worden. Door dit licht worden de galkleurstoffen in de huid
afgebroken. Als een kind onder de lamp ligt worden de oogjes afgedekt ter
bescherming voor het felle licht.
Ademstilstand en te trage hartslag
Door onrijp van het zenuwstelsel hebben te vroeg geboren baby's een
onregelmatige ademhaling met pauzes, waarbij soms een korte ademstilstand is.
Dit kan gelijk gaan met de daling van de hartslag. De monitor zal gaan alarmeren
zodra er een ademstilstand of een hartslagdaling optreed. Een verpleegkundige
zal zo nodig het kind prikkelen om weer beter te gaan ademen. Dit kan
bijvoorbeeld door de baby aan te tikken onder de voet. Als deze ademstilstanden
vaak voorkomen wordt de baby naar de Intensive Care verplaatst.
Infecties
Pasgeborenen, en zeker te vroeg geborenen hebben nog weinig weerstand
waardoor ze vatbaar zijn voor infecties. Als een infectie vermoed wordt zullen
ze de baby's antibiotica krijgen. Toediening vindt altijd via een infuus plaats.
Voedingsproblemen
In het begin worden sommige baby's alleen via een infuus gevoed (dit
betekend dat vetten, suikers, zouten, vitamines en mineralen als een vloeistof
worden gegeven). Omdat te vroeg geborenen of zieke baby's vaak nog niet zelf
kunnen drinken, wordt de voeding door een slangetje gegeven. Dit slangetje loopt
via de neus of mond naar de maag. Dit noemen we een maagsonde.
Hoofdstuk 4. Ouderbegeleiding
Ouderbegeleiding
Zoals je
misschien wel zult begrijpen is het niet leuk en soms wel heel angstig als een
moeder een kindje heeft gekregen wat ernstig ziek is en moet worden opgenomen op
de afdeling neonatologie. Bijna elke aanstaande moeder
beleeft een zwangerschap met veel plezier en alles lijkt een roze wolk, als er
dan iets mis gaat wordt die wolk snel zwart. Ouders hebben de angst dat hun baby
dood gaat. In veel gevallen blijven de kinderen leven. Maar het komt ook wel
voor dat baby's zo ziek zijn dat er geen behandeling meer mogelijk is en dat de
baby gaat overlijden. In al deze situaties begeleiden artsen en verpleegkundigen
de ouders door deze moeilijke tijden heen. Ouders mogen zo snel als mogelijk is
zelf gaan helpen bij de verzorging van de baby zoals schone broek geven en op
schoot nemen. En als zoals je op de foto kunt zien zelf lekker kangaroeen. Dit
is lekker samen zijn met je moeder of vader. Het contact is het fijnst voor de
baby als moeder en kind zoveel mogelijk huidcontact maken zonder kleertjes aan.
Dagboekje
Als de baby op de afdeling ligt kunnen de ouders een dagboekje bijhouden. De
ouders kunnen er zelf dingen in schrijven of een zelfgemaakte foto's. Als er
tijd en gelegenheid voor is, zullen de verpleegkundigen die voor de baby
zorgen, iets over de gebeurtenissen rondom de baby schrijven. Als de ouders een
dagboekje op prijs stellen kunnen ze in het ziekenhuis zelf een schriftje kopen.
Het dagboekje geeft de ouders later een terugblik op de periode dat hun baby
hier op de afdeling lag.
Telebaby
Omdat veel ouders ver weg wonen van het ziekenhuis zien zij hun baby niet zo
vaak, soms maar 1x een uurtje per dag. Ook het reizen voor met name de moeder
die net bevallen is kan vermoeiend zijn. Hiervoor is iets bedacht ,namelijk
Telebaby.Telebaby is een camera die achter het babybedje staat en op de baby
neerkijkt. De ouders kunnen via internet bij hun thuis hun baby zien. Het
UMC is het enige ziekenhuis waar de ouders naar hun baby kunnen kijken via
internet met een cameraverbinding. Wanneer kunnen ouders hun baby'tje thuis niet
zien? Bij medische handelingen kunnen de ouders hun kindje niet zien of als de
telebaby technische problemen heeft. Bij medische handelingen of bij technische
problemen is het beeld zwart of blauw.
Ronald McDonald
Natuurlijk kent iedereen de restaurants van Ronald McDonald. Dit bedrijf
steunt de ouders van ernstig zieke kinderen door het bouwen en onderhouden van
zogenaamde Ronald McDonald huizen. Deze huizen staan heel dicht bij een
ziekenhuis. Hier kunnen ouders(alleen van zeer ernstig zieke kinderen) logeren.
De ouders zijn dan dicht bij hun kind voor het geval dat er iets gebeurt.
Opname van een baby op de MC
Als een pasgeborenen wordt opgenomen op de afdeling Medium Care dan wordt de
baby doorgaans in een (reis)couveuse vervoerd. De baby wordt in een wieg, een
open bedje of couveuse gelegd. Op de afdeling MC wordt de baby als het nodig is
aangesloten op bewakingsapparatuur zoals bijvoorbeeld een monitor die de
hartslag en ademhaling onder controle houd. De verpleegkundige zal aan de ouders
uitleg geven wat voor apparatuur het baby'tje onder controle houd. De eerste
uren op de afdeling kunnen erg intensief zijn voor de baby. Er wordt bloed
geprikt, er kan een röntgenfoto worden gemaakt en een arts onderzoekt de baby.
Ook de verpleegkundigen moeten een aantal dingen onderzoeken zoals temperatuur
opnemen, wegen, meten enz. Vaak wordt ook een infuus ingebracht, omdat deze
baby's nog geen voeding kunnen verdragen. Gezien de noodzaak van deze
handelingen kan het zijn dat wanneer de ouders op bezoek komen even buiten de
unit moeten wachten.
Opname van een baby op de HC-IC
Vervoer
Doorgaans wordt een baby door neonatoloog van de afdeling opgehaald. De baby
wordt in een reiscouveuse vervoerd naar de afdeling neonatologie van het UMC in
Utrecht.De couveuse wordt verwarmd en er kan zuurstof toegediend worden. Indien
nodig kan de baby tijdens het vervoer beademd worden. De baby ligt gedurende
reis aan een monitor om te controleren of het goed gaat.
Opname
De eerste uren op onze afdeling zijn voor een baby erg zwaar. Artsen en
verpleegkundigen moeten meestal een groot aantal handelingen verrichten. Gezien
de noodzaak van deze handelingen kan het zijn dat wanneer de ouders komen even
moeten wachten tot ze klaar zijn.
Hoofdstuk 5. Dagelijkse verzorging van de baby
Controles
Ieder uur wordt de baby gecontroleerd op de ademhaling, hartslag, bloeddruk,
kleur en activiteiten. Dit wordt nauwkeurig bijgehouden op de daglijst, die bij
de babyaanwezig is. Deze controles gebeuren ieder uur gedurende dag, avond en
nacht. Op deze manier hebben de artsen en verpleegkundigen een continu overzicht
over de toestand van de baby. Ook wordt regelmatig de temperatuur opgenomen en
wordt de baby verschoond.
Wassen
Omdat de baby ernstig
ziek is en zoveel mogelijk rust nodig heeft, wordt de baby niet iedere dag
gewassen. Dit wordt meestal om de 2 ā 3 dagen gedaan, afhankelijk van de
conditie van de baby. De baby's worden wel nagekeken. Ook worden kleine dingen
zoals haartjes borstelen wel gedaan.
Wegen
De baby wordt tijdens het verblijf op de afdeling regelmatig gewogen.
Gedurende de eerste dagen na de geboorte zal de baby afvallen. Dit kan geen
kwaad, want alle pasgeborenen vallen in de eerste periode vaak af. Als de baby
aan de beademing ligt, wordt deze tijdens de duur van de beademing niet gewogen.
Ook als de baby ernstig ziek is, is rust het belangrijkste. Het gewicht speelt
dan geen rol. Een algemene regel is: dat de baby pas gewogen wordt zodra de
conditie dit toelaat.
Voeding
Als de conditie van de baby het toelaat om voeding te geven kunnen de
artsen/verpleegkundigen de 2e dag beginnen. Dit gebeurt vaak erg
voorzichtig via een maagsonde en met hele kleine beetjes. Als er voeding gegeven
wordt, wordt er eerst gecontroleerd of de voeding in de maag is achtergebleven.
Zo kunnen de artsen en verpleegkundigen nagaan of de baby de voeding goed kan
verdragen.
Als een baby geen voeding mag hebben krijgt hij voeding via een infuus.
Rust
Rust is het allerbelangrijkste voor de ernstig zieke baby's. Zij maken zo
het meeste kans op een goed en snel herstel.
Gewicht
Groeien in gewicht gaat maar moeizaam als de baby's zo ziek zijn. Daarom is
iedereen altijd heel blij als er een mijlpaal wordt bereikt, zoals je hier
kunt zien op de foto heeft dit kindje de mijlpaal van 1 kilo bereikt!!!!
Hoofdstuk 6. Meest gebruikte apparatuur.
Monitor
De baby is door middel van drie plakkertjes op zijn borstkas aangesloten aan een
monitor. De monitor controleert de hartslag en de ademhaling. Mocht er iets
afwijkend zijn, dan alarmeert de monitor. Helaas controleert de monitor
ook de nodige storingen en alarmeert dan op vals alarm. De ouders moeten daarmee
rekening houden als ze op bezoek zijn. Want de artsen en verpleegkundigen kijken
meteen wat er aan de hand is.
Saturatiemeter
Als de baby zuurstof toegediend krijgt, is het belangrijk om te controleren
of dit niet te veel of te weinig is. Door middel van een zogenaamde
saturatiemeter kunnen de artsen en verpleegkundigen dat in de gaten houden. Het
registratie-element zit om de voet of de hand van de baby. Dit is een bruin
pleistertje.
Gärdnerbox / snor
Als de baby niet helemaal zonder zuurstof kan, zijn er verschillende
manieren om zuurstof toe te dienen:
-toevoer direct in de couveuse
-gärdnerbox (zuurstof wordt via een koepeltje over het hoofd toegediend
-snor (via een slangetje in de neus wordt zuurstof toegediend.
NCPAP
Als de baby hulp nodig heeft bij het ademhalen, krijgt de baby twee dunne
slangetjes in de neus (dit heet ncpap). Deze dunne slangetjes worden met een
slangensysteem op een apparaat aangesloten. De baby blijft wel zelf ademen,
maar krijgt door middel van ingeblazen lucht wat extra ondersteuning van het
apparaat.
Beademingsapparaat
Als de
baby ademhalingsmoeilijkheden heeft, kan het nodig zijn dat de baby kunstmatig
beademd moet worden.dit gebeurd door middel van een buisje (de tube) in de
luchtpijp, die aangesloten wordt op het beademingsapparaat. Dit
apparaat neemt dan tijdelijk de ademhaling over. De hoeveelheid zuurstof die
toegediend wordt, wordt nauwkeurig gecontroleerd door middel van een
saturatiemeter en door middel van bloedonderzoek dat zo nodig elke 4 uur
plaatsvindt. Afhankelijk van de bloeduitslagen worden de beademingsvoorwaarden
bijgesteld. Zodra het mogelijk is, zal de ademhalingshulp geleidelijk verminderd
worden, totdat ondersteuning niet meer nodig is. In sommige gevallen zal het
echter noodzakelijk zijn daarna nog langdurig extra zuurstof te geven.
Het is belangrijk dat de ouders weten welke gevolgen de beademing heeft voor hun
baby. Doordat de tube voorbij de stembanden ligt, kan de baby geen geluid maken
als het huilt. Dit kan in het begin vreemd overkomen. Als de baby erg onrustig
is tijdens de beademing, is het in sommige gevallen nodig om de baby wat
medicijnen te geven. Deze zullen de baby wat rustiger maken, zodat hij/zij zich
wat beter laat beademen. Ook in de periode dat de baby
beademend wordt is het belangrijk dat de ouders de baby aanraken en tegen
hem/haar praat (ook al kan deze door de medicatie niet altijd zichtbaar
reageren).
Slot
Ik heb geleerd dat de ouders worden opgevangen in moeilijke tijden en wat voor
verschillende ziektebeelden pasgeboren baby's kunnen hebben. Hoe de baby's beter
worden gemaakt. Ik weet nu welke afdelingen de neonatologie nog meer heeft en
welke baby's daar verpleegd worden. Ik weet wat neonatologie betekent, hoe de
baby's vervoerd worden en waar de baby's vandaan komen voordat ze zijn
opgenomen.
Wil je meer informatie over BABY'S ? Zoek dan met GOOGLE.